Z podręczników do chorób wewnętrznych wiemy, że dieta wysokobiałkowa obciąża nasze nerki.
Jednym z podstawowych działań u pacjentów z chorobami nerek jest ograniczenie ilości białka w diecie.
Chodzi o to aby uszkodzone nerki nie były przeciążone pracą.
Czy jednak dieta bogata w białko szkodzi również ludziom, którzy nie mają jeszcze rozpoznanej ciężkiej choroby nerek?
Osobiście w swojej praktyce kardiologiczno-internistycznej spotkałem się przynajmniej z kilkoma podobnymi przypadkami najczęściej młodych pacjentów.  W większości są bardzo aktywni fizycznie, ćwiczą w różnych klubach fitness. Jednym ze wspólnych elementów w wywiadzie tych pacjentów jest wysokobiałkowa dieta, którą najczęściej doradza trener/instruktor fitness.
Bardzo często była to dieta ketogeniczna oraz często stosowane były odżywki białkowe – oczywiście wszystko to w dobrej wierze…
Głównym objawem i najczęstszą przyczyną konsultacji było podwyższające się ciśnienie tętnicze. To trochę dziwne ponieważ młodzi aktywni fizycznie ludzie powinni mieć niskie, prawidłowe wartości ciśnienia tętniczego w pomiarach spoczynkowych. U tych pacjentów nadciśnienie tętnicze było jednym z objawów przeciążenia nerek w wyniku stosowania diety wysokobiałkowej. Musimy pamiętać, że nerki nie są jedynie filtrem i oczyszczalnią ścieków naszego organizmu. Pełnią one bardzo ważną funkcję regulacyjną stanu napięcia naczyń oraz objętości krwi – a więc regulują ciśnienie krwi.
Ilość białka podawanego na co dzień u tych pacjentów przekraczała nawet 25% całkowitej wszystkich kalorii.
Przypomnę, że powinniśmy spożywać 10 – 15% kalorii z białek, nasze zapotrzebowanie to 0,8 g/kg/dzień. Gdy mamy kompletne białko to wystarczy nawet 0,6 g/kg/dzień. Tymczasem typowa dieta krajów kultury zachodniej serwuje 1,0-1,2 g/kg/ dzień.

Nie mamy litości dla naszych nerek?

Badanie holenderskie

W niedawno opublikowanym w badaniu Alpha Omega Trial zebrano dane dotyczące diety u prawie 5000 pacjentów w wieku między 60 a 80 rokiem życia. Obserwowano tych pacjentów przez ponad 3 lata i oznaczano poziomy kreatyniny oraz cystatyny C jako markerów funkcji nerek.
Wykazano, że większe spożycie białka w diecie powodowało szybsze pogarszanie się funkcji nerek wyrażone spadkiem współczynnika filtracji kłębuszkowej (GFR). Najmniejszy spadek filtracji kłębuszkowej obserwowano u pacjentów, którzy spożywali najmniej białka.

Badanie koreańskie

W ramach projektu Korean Genom and Epidemiology Study badano i obserwowano przez 11 lat grupę ponad 9000 pacjentów z
Pacjenci, u których w diecie znajdowało się więcej białka częściej stwierdzano hiperfiltrację nerkową w porównaniu do pacjentów na diecie niskobiałkowej.
Podobnie jak w badaniu holenderskim szybciej u pacjentów na wysokobiałkowej diecie dochodziło do spadku współczynnika filtracji kłębuszkowej.
Pacjenci na diecie wysokobiałkowej mieli o 32% wyższe ryzyko doświadczenia szybkiego spadku współczynnika filtracji kłębuszkowej w porównaniu do pacjentów na diecie o niskiej zawartości białka.

Podsumowanie

Białkowy mit drugiej połowy XX wieku wydaje się robić więcej szkód niż pożytku. Białko jest niezbędne, ale we właściwych – naturalnych proporcjach w diecie. Zachwianie tej równowagi skutkuje problemami – nie tylko nerkowymi.
Oprócz przeciążenia nerek wywołanego przez nadmierną podaż białka, zanim to białko „znajdzie się w nerkach” nasza wątroba ma również duży problem z przeładowaniem produktami metabolizmu azotowego tychże białek. Zatem co dobre dla nerek dobre i dla wątroby.
Na szczęście u pacjentów, u których nie ma dużego organicznego uszkodzenia nerek odpowiednia zmiana diety powoduje dość szybką normalizację funkcji nerek jak również obniżenie ciśnienia tętniczego.
Źródła: 

1. Kevin Esmeijer, Johanna M Geleijnse, Johan W de Fijter, Daan Kromhout, Ellen K Hoogeveen, 
Dietary protein intake and kidney function decline after myocardial infarction: the Alpha Omega Cohort,
Nephrology Dialysis Transplantation, , gfz015, https://doi.org/10.1093/ndt/gfz015

2. Jong Hyun Jhee, Youn Kyung Kee, Seohyun Park, Hyoungnae Kim, Jung Tak Park, Seung Hyeok Han, 
Shin-Wook Kang, Tae-Hyun Yoo, High-protein diet with renal hyperfiltration is associated
with rapid decline rate of renal function: a community-based prospective cohort study, Nephrology Dialysis Transplantation, 
gfz115, https://doi.org/10.1093/ndt/gfz115