W tym odcinku odpowiem na różne pytania związane z CBD – czyli czy warto stosować olejki CBD

  • Co to jest CBD, jak działa i czy jest bezpieczne?
  • Czy CBD naprawdę działa, czy to tylko kolejny chwyt marketingowy?
  • Jak CBD wpływa na serce ?
  • Kiedy stosuję CBD u moich pacjentów ?
  • Aspekt finansowy czyli … czy warto stosować CBD?

Ze względu na to, że dostaję bardzo często pytania czy skomentuję temat korzyści ze stosowania olejków CBD musiałem w końcu ten temat podjąć.


Jak wiemy w Polsce chyba już setki tysięcy ludzi stosują suplementy zawierające olejki CBD. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że jest to kilka milionów ludzi.
Więc chyba jak najbardziej jest o czym mówić i co komentować.

Czy warto stosować CBD – podcast:


Oczywiście nie da się w jednym odcinku podcastu skomentować szczegółowo wszystkich zagadnień związanych ze stosowaniem olejków CBD. Dla jasności dzisiaj mówimy tylko o olejkach CBD, które są w dystrybucji jako suplementy diety. W dzisiejszym podcaście nie komentuję suplementów, preparatów i leków, które zawierają THC. 

Przypomnę, że w olejkach CBD zabroniona jest obecność THC. Jest jasno określone maksymalne stężenie THC, które nie może być przekroczone w suplementach CBD

Co to jest to CBD?

W przypadku olejków CBD mamy do czynienia z ekstraktem z konopi zawierającym dosyć dużą grupę związków fenolowo-terpenowych, zawierających fitokanabinoidy, z których najważniejszym zapewne jest kannabidiol. 

Jak to ma działać?

CBD w przeciwieństwie do THC nie pobudza receptorów układu endokanabinoidowego. Jest antagonistą CB1 i odwrotnym agonistą CB2.

Co to układ endokanabinoidowy? 

Najkrócej mówiąc to układ przyjemności i nagrody w naszym mózgu. Możemy pobudzać go w sposób naturalny, np. poprzez wysiłek fizyczny lub seks, ale również pobudzamy za pomocą różnych związków chemicznych np. leków i narkotyków. 

Trzeba powiedzieć, że związki zawarte w CBD albo w ogóle, albo bardzo słabo łączą się z receptorami tego układu przyjemności. 

Natomiast ważna uwaga jest taka, że jeżeli związki zawarte w CBD nie łączą się z tymi receptorami, to nie znaczy, że nie mogą na nie oddziaływać w sposób pośredni. 

Otóż stosowanie CBD może spowalniać rozkład związków, które potrafią się z receptorami układu przyjemności łączyć. Czyli działanie CBD jest bardziej dookoła, jest to działanie pośrednie. Dlatego jest ono z pewnością łagodniejsze niż w przypadku THC – co wszyscy, którzy z THC mieli do czynienia już na pewno doskonale wiedzą… 

Ale oczywiście związki zawarte w CBD nie tylko działają na układ przyjemności. Mówimy, że ich działanie jest plejotropowe, czyli, że mogą one oddziaływać na różne mechanizmy biochemiczne w naszym ciele. Mówi się o ich wpływie na receptory dla adenozyny, na receptory dla serotoniny, czyli hormonu bądź transmitera szczęścia. Ich wpływ na receptory opioidowe może mieć związek z postulowanym efektem przeciwbólowym CBD. 

Czy warto stosować CBD – spotify:

Czy CBD jest bezpieczne?

Olejki CBD w dawkach, które są stosowane w suplementach generalnie trzeba powiedzieć, że mają dobry profil bezpieczeństwa. Notuje się stosunkowo niewielką ilość objawów niepożądanych związanych ze stosowaniem tego typu suplementów. Po prostu mamy małe dawki. Dawki mniejsze niż stosowane w badaniach klinicznych – do tego zaraz wrócę. 

Czyli małe dawki – mało objawów niepożądanych. Czasami pojawia się u niektórych znużenie, senność, biegunka lub zmniejszenie apetytu. To główne działania uboczne. Trzeba powiedzieć, że czas stosowania olejków CBD w warunkach badań klinicznych to średnio 4 do 6 tygodni. Nie dysponujemy zbyt dużą ilością dobrze udokumentowanego monitoringu pacjentów w dłuższym okresie obserwacji.

Jak podawać CBD?

Związki aktywne zawarte w olejku CBD wchłoną się bardziej efektywnie i my mówimy, że będą bardziej biodostępne, jeżeli podamy je bezpośrednio na błonę śluzową, czyli w praktyce na błonę śluzową jamy ustnej. Po prostu efektywnie większa ilość substancji aktywnych zostanie ze śluzówki wchłonięta do krwioobiegu omijając wątrobę. 

Olejki CBD podane doustnie oczywiście podlegają efektowi pierwszego przejścia, czyli nasza wątroba rozbroi lub zneutralizuje część aktywnych związków zawartych w drogocennym CBD – czyli efekt działania tych CBD będzie mniejszy.

Korzyści stosowania CBD

Przechodzimy do korzyści

Gdzie mamy dobre badania kliniczne na ludziach?

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7092763/

Musimy wiedzieć, że w przypadku olejków CBD mamy bardzo dużą ilość badań na modelach zwierzęcych, mamy dość dużą ilość badań in vitro, na modelach doświadczalnych, gdzie te związki są testowane poza organizmem człowieka. Troszeczkę później w trakcie dzisiejszego podcastu zaprezentuję Wam różnicę w przypadku wpływu CBD na choroby serca i układu krążenia, wtedy łatwiej Wam będzie zrozumieć czym te badania różnią się od prawdziwych badań klinicznych przeprowadzonych na ludziach.

Wracamy jednak do dobrze przeprowadzonych badań klinicznych.

Będę bardzo skrótowo przytaczał Wam dane z przeglądu piśmiennictwa podsumowującego dane z dobrze przeprowadzonych randomizowanych badań analizujących właśnie wpływ CBD na różne aspekty związane ze zdrowiem człowieka.

Po pierwsze dosyć dobre wyniki w tych badaniach zarejestrowano w przypadku stosowania CBD w terapii zaburzeń lękowych i to chyba najmocniejsze wskazanie praktyczne do CBD. To co potocznie nazywamy nerwicą lękową.  

Mamy niezłe dane dla niektórych postaci padaczki lekoopornej u dzieci.

Podobnie jest z terapią bólu neuropatycznego np. taki ból jakiego doświadczają chorujący na stwardnienie rozsiane.

W przypadku działania uspokajającego mamy niejednoznaczne wyniki badań. CBD jest skuteczne, gdy przede wszystkim obecny jest komponent lękowy.

W przypadku leczenia schizofrenii tutaj jest więcej korzystnych doniesień niż neutralnych i niekorzystnych wyników badań. Najlepiej jednak każdą terapię schizofrenii prowadzić pod kierunkiem specjalisty psychiatry.

Mamy trochę dobrych danych dotyczących CBD w uzależnieniu od tytoniu. Szału nie ma, ale można powiedzieć, że CBD może delikatnie wspomagać rzucenie palenia papierosów.

Niestety mamy brak wpływu lub bardzo niewielki wpływ na podstawowe wskaźniki choroby Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. To samo dla cukrzycy typu 2. Podobnie brak wpływu lub minimalny wpływ zakresie leczenia zaburzeń cholesterolowych oraz w zakresie leczenia uzależnienia od konopi indyjskich. 

Czy warto stosować CBD -Youtube:

Czy są badania na CBD – Dane z badań obserwacyjnych

  • W przypadku niektórych postaci epilepsji mamy dane przede wszystkim z badań obserwacyjnych i pokazują one pozytywny wpływ stosowania olejków CBD.
  • Podobne pozytywne dane istnieją dla niektórych schorzeń dermatologicznych i (powtarzam tutaj) mamy głównie badania obserwacyjne. Potrzebne są badania randomizowane 
  • Niestety dla wielu postulowanych innych wskazań, dla których mówi się o korzyściach CBD ilość badań jest mała, a ich wyniki są bardzo dyskusyjne!

Na przykład zwróćcie uwagę, że wymieniałem różnego rodzaju korzyści ze stosowania CBD, ale nie wymieniałem poprawy jakości snu!

A przecież wszyscy o tym dookoła trąbią. Mnóstwo preparatów CBD sprzedaje się właśnie dlatego, że reklamowane są jako poprawiające nasz sen!

Okazuje się jednak, że systematyczny przegląd piśmiennictwa opublikowany w 2020 roku, zbierający cały dorobek naukowy dotyczący wpływu CBD na ilość jakość snu podsumowany jest wnioskiem, że nie dysponujemy danymi, które wspierają tego typu korzyść stosowania olejków CBD!! I uwaga końcowa tego opracowania to cytat, że  dysponujemy obiecującymi danymi przedklinicznymi, ale potrzebujemy kolejnych dobrze zaplanowanych i przeprowadzonych badań klinicznych, aby taką korzyść dopiero udokumentować!

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32603954/

Ja wiem, że na stronach promujących poszczególne suplementy zawierające CBD mamy korzyści, które dotyczą właściwie wszystkich rodzajów schorzeń jakie rozpoznaje się u ludzi, mam na myśli choroby autoimmunologiczne, otępienne, nowotwory, mamy chorobę Pakinsona, choroby skóry, leczenie uzależnień i wiele innych. 

No niestety, nie jesteśmy w stanie potwierdzić tego całego marketingu w badaniach klinicznych. Albo nie ma dobrych badań, albo wyniki tych już przeprowadzonych są niejednoznaczne. 

Zapewne nie jest to ostatnie słowo nauki, ponieważ wciąż bardzo wiele badań dotyczących CBD jest w toku i oczekujemy na publikację wyników. Więc to co chcę powiedzieć to fakt, że na chwilę obecną mamy dokładnie tyle udokumentowanych wskazań dotyczących skuteczności preparatów z CBD. 

Jak dawkować CBD – Kolejny istotny wątek praktyczny

Trzeba zwrócić uwagę na stosowane w badaniach dawki CBD – jest to zwykle minimum 300, a najczęściej 600 mg. Dawki te trzeba porównać do dawek stosowanych w suplementach. Od razu Wam podpowiem, że zwykle w suplementach stosujemy wielokrotnie mniejsze dawki niż te, dla których wykazano jakiekolwiek korzyści w badaniach – na to także trzeba zwrócić uwagę! 

Przykład typowy suplement CBD 10% flakon 10 ml i uwaga 5mg CBD w jednej kropli a w całym flakonie 1000 mg! Czyli cały flakon to nie są nawet dwie dawki po 600 mg, które stosowano w badaniu dokumentującym skuteczność CBD! O pieniądzach będzie jeszcze później słówko…

Jak CBD wpływa na serce ?

Teraz trochę kardiologicznego real life.

Na zagadnienie CBD spojrzymy z perspektywy kardiologa. Skomentuję korzyści i bezpieczeństwo z perspektywy chorób serca i naczyń.

Musimy pamiętać, że w praktyce najczęstszym wskazaniem do stosowania olejków CBD na świecie jest terapia przewlekłych zespołów bólowych – około 40% zastosowań tych preparatów to zastosowania właśnie w celu poprawy komfortu pacjentów, którzy mają przewlekłe dolegliwości bólowe.
Srebrny medal to typowe wskazania dla CBD do zmniejszania poziomu niepokoju, lęku i rozdrażnienia.
Kolejnym częstym wskazaniem dla CBD (i muszę od razu powiedzieć, że najczęściej wykorzystywany w mojej praktyce) jest wspomaganie wyciszenia w godzinach wieczornych w celu ułatwienia zasypiania uzyskania bardziej efektywnego snu.
Olejki CBD również są dość często wykorzystywane jako suplementy wspierające terapie zapalnych schorzeń reumatoidalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów.

Ja jednak jako kardiolog chciałbym się zastanowić, czy mamy jakieś dobrze udokumentowane korzyści ze stosowania olejków CBD właśnie w schorzeniach kardiologicznych?


Doniesienia o skuteczności i korzystnych działaniach olejków CBD z badań przedklinicznych, z badań przeprowadzonych na modelach zwierzęcych rzeczywiście były bardzo obiecujące.
Między innymi udokumentowano ochronne działanie tych olejków na nasze naczynia krwionośne w warunkach hiperglikemii, czyli podwyższonego poziomu glukozy, co sugerowałoby na przykład korzyści u pacjentów z cukrzycą. A wiemy przecież, że u pacjentów z cukrzycą proces miażdżycowy przebiega o wiele szybciej.
Również na modelach zwierzęcych udokumentowano mniejsze zwyżki ciśnienia tętniczego w warunkach stresu myślę, że to też ciekawy temat do sprawdzenia w badaniach klinicznych.
Również mamy pewne ciekawe doniesienia o zmniejszeniu zlepiania się naszych płytek krwi, czyli o mniejszej agregacji płytek krwi. Po zastosowaniu olejków CBD, co przypominam, może sprawić, że udar bądź zawał serca nie będzie miał tak bardzo fatalnych dla nas konsekwencji.

Niestety doniesienia z badań na zwierzętach nie potwierdziły się w licznie przeprowadzonych badaniach klinicznych na ludziach.
Ilość danych jest ograniczona.
Jedno bardzo obiektywne badanie z ośrodków angielskich Nottingham i Oxfordu było to badanie randomizowane.

I w badaniu tym rzeczywiście potwierdzono, że podanie pojedynczej dawki 600mg kannabinoidów, czyli CBD spowodowało obniżenie ciśnienia tętniczego spoczynkowego oraz spowodowało obniżenie skoków ciśnienia tętniczego o ekspozycji na stres.
Obniżeniu ciśnienia po przyjęciu CBD towarzyszyło zwiększenie częstości pulsu średnio około 10 uderzeń serca na minutę.

Jeszcze raz powtórzę, w tym badaniu podano jednorazowo dawkę 600 mg CBD, aby uzyskać taki efekt obniżenie ciśnienia – czyli każdy pacjent musiał wypić ponad połowę buteleczki prezentowanego przeze mnie zupełnie losowego przykładowego suplementu!

Cena akurat tego suplementu 149 PLN – czyli rachunek jest prosty. Jeżeli chcielibyśmy ten suplement stosować systematycznie we wskazaniu udokumentowaną w tym akurat jedynym obiektywnym badaniu musielibyśmy stosować codziennie dawkę, która jest równowartością 80 zł wydanych dziennie! No muszę przyznać, że tanio nie jest!

 
Ale wracamy do medycyny…

Oprócz tego cytowanego badania w kardiologii niestety nie mamy innych wiarygodnych danych. Nie mamy również żadnych informacji z badań, które byłyby przeprowadzone przez dłuższy czas.
Na przykład nie wiemy czy ten korzystny efekt obniżenia ciśnienia utrzymuje się przy dłuższym przyjmowaniu olejków CBD, czy na przykład wykształca się tolerancja na ich działanie.
Zwróćcie uwagę również na to, że jeżeli olejki CBD obniżają ciśnienie tętnicze to na pewno ostrożnie z ich przyjmowaniem powinny się obchodzić osoby, które już wejściowo mają tendencję do niskich wartości ciśnienia tętniczego. Warto zwrócić na to uwagę!

Zdrowie a CBD – Czy CBD jest bezpieczne?

Kolejnym elementem jest wpływ olejków CBD na puls.


Jeżeli wiemy, że przyjęcie dawki CBD powoduje niewielkie przyspieszenie tętna, to może być tak, że niektóre (!) osoby, które już wcześniej uskarżały się na szybkie bicie serca na pewne rodzaje zaburzeń rytmu serca po przyjęciu CBD mogą doświadczyć nasilenie tych objawów związanych z kołataniem serca.
Ale trzeba od razu powiedzieć, że część moich pacjentów mam przyspieszona akcję serca na tle emocjonalnym, na tle lęku, stresu, rozdrażnienia. W takich przypadkach tonizujące działanie olejków CBD nie będzie powodowało przyspieszenia, a wręcz przeciwnie ci pacjenci będą czuli wyraźną poprawę samopoczucia.
Pamiętajmy również, że trzeba sobie oprócz tych kardiologicznych ewentualnych problemów, jak obniżenie ciśnienia (przede wszystkim u pacjentów, którzy już wejściowo mają niskie wartości ciśnienia) i przyspieszenie pracy serca, to trzeba pamiętać, że u niektórych pacjentów przyjmowanie olejków CBD może nasilać objawy zmęczeniowe, u niektórych może powodować biegunkę, no i przyjmowanie olejków CBD może również sprzyjać zmniejszaniu masy ciała, ale tutaj nie mamy zbyt wielu wiarygodnych danych z dobrze przeprowadzonych badań.

W porządku, zastanówmy się czy przyjmowanie olejków CBD może powodować kłopoty w zakresie jakiś interakcji.


Jeżeli mówimy o dietetycznych, to zasadniczo przeszkadzać na może jedynie grejpfrut.
Chodzi o to, że olejki CBD tak samo, jak spożywanie grejpfruta będą spowodowały interakcje z niektórymi lekami, które pacjenci w kardiologiczni na co dzień często przyjmują.
Ważne, aby pamiętać, że zarówno grejpfrut, jak i olejki CBD będą wchodziły w interakcje z takimi lekami, jak obniżające cholesterol atorwastatyna i simwastatyna.
Będą wchodziły w interakcje z lekiem obniżającym ciśnienie, który się nazywa losartan z lekiem, który nazywa się eplerenon, z antyarytmiczny mlekiem, który nazywa się amiodaron.
Będzie wchodziło w pewną interakcję z nowymi lekami przeciwkrzepliwy mi takimi, jak apiksaban preparat nazywa się ellie quiz oraz rywaroksaban, czyli xarelto.
Mamy pewną interakcję z lekami, które stosujemy na przykład po wszczepieniu stentów takimi lekami, jak klopidogrel, czyli plaviks oraz tikagrelor, czyli brylik.

Przyjmujący leki poprawiające potencję takie jak sildenafil, czyli viagra oraz tadalafil, czyli cjalis również mogą doświadczyć interakcji, jeżeli jednocześnie są przyjmowane olejki CBD.
Przy czym dodam nie ma tutaj w przypadku tych ostatnich leków wskazań do odstawiania ich, jedynie trzeba raczej zwrócić uwagę, aby stosować mniejsze dawki, aby minimalizować ryzyko przede wszystkim spadków ciśnienia tętniczego po przyjęciu właśnie viagry bądź cialis.

Jak widzicie wcale nie mamy bardzo wielu danych dotyczących wpływu CBD na układ krwionośny człowieka, na funkcje serca i funkcje naszych naczyń.
Nie mówię tutaj o badaniach na zwierzętach, tylko mówię o tym, co tak naprawdę nas interesuje czyli badaniach klinicznych na ludziach.

Jakie ja widzę potencjalne zastosowania olejków CBD? Na pewno na pierwszym miejscu korzystnie jest stosować te preparaty u pacjentów, którzy doświadczają przewlekłych zespołów bólowych.
Musimy pamiętać, że przewlekłe przyjmowanie farmakologicznych leków przeciwbólowych ma bardzo długą listę działań ubocznych.
Jeżeli będziemy w stanie zmniejszyć intensywność bólu lub poprawić komfort funkcjonowania pacjenta za pomocą preparatu organicznego, jakim jest olejek CBD, na pewno jest to bardzo korzystne działanie, które można rekomendować.
W ten sposób albo unikniemy przyjmowania leków przeciwbólowych, albo uda nam się znacznie zmniejszyć dawki stosowanych na co dzień przez pacjenta tego typu leków.
Jeżeli mamy mniej leków przeciwbólowych, to nasz pacjent ma zwykle niższe ciśnienie, zdrowsze nerki, unika zapaleń błony śluzowej przewodu pokarmowego i wielu, wielu innych powikłań masowego stosowania leków przeciwbólowych.
W tym wskazaniu CBD można bardzo pomóc.

Tym jedynym udokumentowanym kardiologicznym wskazaniem jest rzeczywiście zmniejszanie ciśnienia tętniczego u naszych pacjentów. Oczywiście nie przepisuję olejków CBD każdemu pacjentowi z nadciśnieniem tętniczym.
Natomiast można w codziennej praktyce wyselekcjonować grupę pacjentów zestresowanych, znerwicowanych pacjentów z objawami lękowymi, pacjentów z zaburzeniami snu – u tych pacjentów, jeżeli mają podwyższone ciśnienie tętnicze wydaje się, że zastosowanie olejków CBD może przynieść optymalne korzyści i rzeczywiście większość pacjentów z tej grupy dobrze odpowiada na włączenie tych preparatów.


Trzeba sobie powiedzieć jasno, że byłoby świetnie, gdybyśmy mieli badanie kliniczne przeprowadzone na ludziach, które by potwierdzało efekty, które naukowcy widzieli na modelach zwierzęcych, dotyczące ochrony elastyczności naszych naczyń krwionośnych, dotyczące zmniejszania stanu zapalnego między innymi w naszych naczyniach krwionośnych, co zapobiegałoby i spowalniało proces miażdżycowy u nas ludzi.
Niestety jeszcze raz powtórzę, że póki co takimi badaniami dla CBD nie dysponujemy.

Podsumowując 

W przypadku olejków CBD mamy do czynienia z niewątpliwie organicznego pochodzenia suplementem. Są w nim zawarte liczne fito związki, które mogą mieć różne właśnie plejotropowe działania na nasz organizm i część tych działań być może wpływa pozytywnie na nasze zdrowie. 

Natomiast równie pozytywnie może wpływać zielona herbata, równie pozytywnie może wpływać kurkuma, równie pozytywnie antyoksydacyjnie i plejotropowe mogą wpływać dziesiątki różnych ziół, które stosujemy na co dzień.

Dlatego trzeba powiedzieć sobie jasno, że oprócz wyselekcjonowanych wskazań, o których dzisiaj powiedziałem kilka słów, nie widzę sensu do szerokiego i systematycznego stosowania u dużych grup ludzi tego typu preparatów. No i na zakończenie na pewno trzeba dodać, że jeżeli chcielibyśmy stosować dawki CBD, które byłyby adekwatne do dawek, dla których określono korzyści w badaniach, to niewątpliwie tego typu suplementacja w takich dawkach to bardzo droga impreza.

Kolejna kwestia, która jest dosyć uniwersalna w przypadku wszystkich suplementów, że nie mamy nigdy pewności co do deklarowanego składu jakości preparatów, które zamierzamy kupić. Oczywiście wszyscy producenci zarzekają się, że ich preparaty trzymają deklarowany skład, że są pozbawione zanieczyszczeń i że są organicznego pochodzenia. Jedno mogę powiedzieć, na pewno nie jest to prawda w 100 procentach. Są producenci bardziej i mniej uczciwi, a nawet u tych samych producentów jedna seria może być lepszej jakości, podczas gdy inna już niekoniecznie będzie taką czystą.

Mam nadzieję, że to co powiedziałem pomogłoby robić Wam sobie własną opinię na temat olejków CBD.