Niestety inspiracją do napisania tego posta jest niedawna śmierć młodego człowieka. Śmierć nagła. Natomiast z lekarskiego punktu widzenia scenariusz niestety w różnych wariantach dość często się powtarza. Wielu przypadkom można łatwo zapobiec….trzeba tylko o tym pomyśleć.
Historia z ostatnich dni:
39 letni mężczyzna (dotychczas w wywiad umiarkowanego nadciśnienia tętniczego, palący niewielkie ilości papierosów) wykupił z małżonką wczasy na jednej z pięknych Wysp Karaibskich. Po długim locie można wreszcie odpocząć na gorących piaskach popijając serwowane w ramach all-inclusive drinki oraz w spokoju i oddali od problemów codzienności puścić dymka.
Niestety w 2 dobie pobytu pacjent nagle zgłasza duszność, ból w klatce piersiowej i niestety umiera na oczach żony.
Prawdopodobną przyczyną śmierci jest zatorowość płucna. Na zdjęciu powyżej masywna skrzeplina zamykająca lewą tętnicę płucną widoczna w badaniu angio-TK.
Kim jest wróg ?
Chciałbym w formie graficznej przedstawić Państwu główne czynniki ryzyka zwiększające ryzyko powstawania skrzeplin i częstej ich migracji do naczyń płucnych z zatorowaniem. Przed wiekami główne mechnizmy zostały opisane jako TRIADA VIRCHOVA (od nazwiska badacza).
Profilaktyka
Jak zaznaczyłem powyżej kolorem czerwonym w analizowanym przypadku wystąpiło praktycznie w tym samym czasie kilka czynników ryzyka. Długi (trwający >6 godzin) lot samolotem, gorący klimat (sprzyja odwodnieniu), spożycie alkoholu (sprzyja odwodnieniu), palenie papierosów (silna toksyna dla śródbłonka naczyń). Istotne jest to, że większość wymienionych czynników jest modyfikowalne – możemy:
- gimnastykować się podczas lotu
- przyjąć profilaktyczną dawkę leku przeciwkrzepliwego
- dopijać odpowiednie ilości płynów (zwłaszcza gdy pijemy alkohol i znajdujemy się w gorącym klimacie)
- zaprzestać palenia papierosów
Czy warto o tym pamietać?
Warto również zwracać uwagę na pewne objawy które mogą poprzedzać wystąpienie zatoru. Sa nimi:
- Nowy ból kończyny bez urazu
- Jej bolesność uciskowa
- Obrzęk kończyny
W przypadku konieczności włączenia leków przeciwkrzepliwych konieczna jest konsultacja lekarska.
Jednak bez wizyty u lekarza możemy odrobinę zmodyfikować swoją dietę tak, aby zmniejszyć ryzyko powstawania skrzeplin.
Dieta zmniejszajaca ryzyko:
- Generalnie – dieta roślinna
- Szczególnie :
- Czosnek i cebula
- Przyprawy – imbir, anyż
- Kwasy wielonienasycone (olej z ogórecznika i wiesiołka),
- Poliflawonoidy – pokarmy pochodzenia roślinnego (między innymi: zielona herbata, kakao, czerwone winogrona)
Nie jest wskazane spożywanie dużej ilości białek i tłuszczów pochodzenia zwierzęcego (mięsa i nabiał), które niestety przyczyniają się do zwiększenia lepkości krwi – pogarszajac przepływ. Warto zwracać uwagę na poziom makreków stanu zapalnego (OB, WBC, CRP, wskaźniki OMEGA). Pilnujemy poziomu homocysteiny – jej nadmiar zwiększa stan zapalny, powoduje dysfunkcję śródbłonka i niestety sprzyjają tworzeniu zakrzepów.
Pamietajmy, bo naprawdę warto….
